Tarih Kültür ve Folklorü İle Atmalı Aşireti Kitabının Özeti

http://www.anteppress.com/Haber/Makaleler/20122010/Atmali-Asireti-Tarihi.php

TARİH KÜLTÜR VE FOLKLORÜ İLE ATMALI AŞİRETİ KİTABININ ÖZETİ

Mehmet Demir ATMALI – İbrahim UÇAR-GAZİANTEP
Gazeteci-Yazar               Tarih Öğretmeni

-Tarihçesi:
Atmalı Aşireti’nin Anayurdu Orta Asya’dır. Moskova’nın üst taraflarında “Başkurtlar” adında bir Türk Cumhuriyeti vardır. Başkurdistan olarak da okunmaktadır. Buralardan geldikleri rivayet edilmektedir. Çünkü, Başkurtlar(Başkürtler) Ceket’e “Kurtak” diyorlar. Atmalılar da “Kurtık” diyorlar.
Kuraklık olunca Türkmen Oymaklarla birlikte İran Horasan’ına gelmişlerdir. İran’a geldiklerinde “Beg-Dili” olarak anılıyorlardı. Bu isim daha sonra “Badıllı” adında bir “Oğuz Kürt Boyu”(Şerefname’de, Kürt Oğuznameleri vardır) olarak, Urfa’da yaşamaya devam edecektir. Bu boy, Nizip-Kargamış’a bağlı Barak ve Kerkük bölgelerinde Bey-Dili olarak anılmaktadır.  Badıllı veya Beg-Dili olarak anılan Oğuz Boyu, kendi arasında 40-50 kola ayrılmıştır. Bu kollar zamanla çoğalarak büyük aşiretler halini almıştır. İşte “Atmalı”, bu Aşiretlerden biri olan “Rişvan Aşiretinin” bir koludur. RİŞVAN Aşireti İran, Irak ve Anadolu’da “Raşi” olarak anılmaktadır. İran’da Farsçanın tesirinde kalan Türkçe kelimeler, bir çoğul eki olan EN/AN eki almışlardır. Yaklaşık olarak, Türkiye’nin nüfusunun % 10’u Rişvan sayılır. Bu ismi yaşatmak adına Gaziantep’te bir “Rişvanlar Derneği” kurulmuştur. İran ve Irak topraklarında yaşadıkları sırada, bir gurup ATMALI adını almışlar ve Rişvan’dan ayrı olarak anılmaya başlamışlar. Irak’ın Zağo civarında yaşayan Atmalılar’ın halen YEZİDİ olarak yaşadıklarını öğrendik. Prf. Dr. Mehmet ERÖZ, Dr. Mahmut RİVANOĞLU ve Cevdet TÜRKAY’ın eserlerinde Atmalıdan, TÜRKMEN EKRADI (Türkmen Kürtleri) olarak söz edilmektedir.
Eski Gaziantep Milletvekili ve Hortlar Köyünden olan İbrahim HORTOĞLU’na göre; “Hacı Bektaş-ı Veli’nin Horasan’dan Anadolu’ya geçişi sırasında Rişvan’a bağlı Atmalı Aşireti de Horasan’dan Anadolu’ya göç etmiştir. Yaklaşık olarak on bin kişi Anadolu’ya gelmiştir. Çoğunluğu Malatya’ya yerleşmiştir. Atmalı Aşireti 12 oymaktır. İlk başlarda tamamı Alevi olan Atmalı, Hacı Bektaş-ı Veli’nin kolu ile yakın temas içindedir. Osmanlı Devletini desteklemiştir. Uzun zaman sonra, Aşiretin büyük bir kısmı Hanefi Mezhebi’ni kabul etmiş, diğer bir kısmı ise Caferi Mezhebi’ne bağlı kalmışlardır.”
-Atmalı Adı:
Atmalı adından da anlaşılacağı gibi ATMALI ismi Türkçedir. Eskiden, Atmalı Aşiretinde Hırsızlık yapmayana, evini geçindiremez düşüncesi ile kız vermezlermiş. Atmalılar Eskiden Cins Atları çalma konusunda maharetli imişler.
Rivayete göre, XV. yy’da Van/Erciş yöresinde iskan eden “Rişvan Uruğu”nun iki mensubu, gece başka bir oymağın çadırları etrafında dolaşırlarken, hırsızlık suçundan tutuklanmışlar. Zamanın “Boy Beyi” tarafından ölüm cezası ile cezalandırılmışlar. Ölüm cezaları, yörenin en yüksek kayası olan “Ballıkaya’dan” atılarak gerçekleştirilirmiş.
Bu iki Rişvan’ın ölüm cezasının, kayadan atılarak infazına karar verilmiş. İnfaz gerçekleşinceye kadar, aradan geçen süre içerisinde halk arasında “Bunları Kayadan Atmalı” sözü çok kullanılır olmuş. Günlerce süren tartışmalardan sonra ceza heyeti de tereddüt ederek; “Bunları Kayadan Atmalı mı, Atmamalı mı?” sorusuna cevap vermeye çalışır. Sonunda kayadan “Atmaya” karar verilmiş.
Zamanın Boy Beyi’nin emri ile suçlanan iki Rişvan Genci kayadan atılmışlar. Gençlerden biri ölmüş, diğeri ayakları üzerine düşerek kaçmış gitmiş. Bu genç, Askerler tarafından tekrar yakalanmış ve Boy Bey’inin huzuruna getirilmiş. Bu genci yeniden “Kayadan Atmalı mı?” diye sorulduğunda Bey, bu adamın cezasını çektiğini ve ölmediğini, ikinci kez tekrar atılmasına gerek olmadığını ve mukadderatı değiştiremeyeceklerini söylemiş. Hatta Boy Beyi, bu gencin bu kadar yüksek kayadan atılarak ölmemesine hayret etmiş ve onun Ermiş Kişilerden biri olduğunu düşünmüş ve korkmuş. “Derhal onu serbest bırakın gitsin!” demiş.
Böylece halk, serbest bırakılan Rişvan gencine “Atmalı” adını vermiş. Bu Rişvan’dan oluşan aileye ve daha sonra çoğalarak meydana gelen Aşirete “ATMALI AŞİRETİ” adı verilmiş.
Bu Atmalı adının alınması ile ilgili başka görüşler de vardır. Atçılıkla uğraştıkları için “Atmalı” adını aldıkları söylenir. AT+MALI adını analiz edersek; AT Türkçe bir kelimedir. MAL ise Kürtçe EV manasına gelir. ATMALI; At Evi, Atlara Malik olanlar, sahip olanlar gibi de yorumlamak mümkündür.
Prf. Mehmet ERÖZ, Macar Türkolog Rasony ve Hüseyin Namık ORKUN, Türklerde Totem olarak bilinen hayvan isimlerinin, oymak isimleri olarak alındığını ifade etmektedirler. Atmalı adının, Totem olarak alınan Atmaca Kuşu’ndan alınabileceğini ileri sürmektedirler.
Alman Generali Moltke’nin Atmalı, Sinemilli ve Kılıçlı Aşiretleri için “Türkmen kabileler” dediğini belirterek yöre Kürtlerini Türkmen göstermekten geri kalmıyor.(Cemal Şener. Web Sitesi)
-Aşiretin Yapısı:
İslâhiye’nin Atmalı(Ko’lıkon-İhtiyarlar) Köyünde ikamet eden, 94 yaşındaki “Kaba Oymağı”na mensup Bektaş TOPAL’A göre; “Osmanlı Devleti, Atmalı Aşireti’nden At ve Deve toplatmıştır. Ayrıca Atmalıdan Asker istemiştir. Malatya/Doğanşehir yöresinde İskân’a zorlanan Atmalı Oymakları, göçebe oldukları için İskân’a karşı çıkmışlar. Asker nezaretinde ve devlet tarafından, gündüzleri yaptırılan evler, geceleri oymaklar tarafından tekrar yıkılmakta idiler. Atmalı Oymaklarının geçimini erkekler temin etmekteydi. Kadınların dağlarda çalıştırılması ayıp karşılanırdı. Uzun süreli Askere alınacak erkeklerin aileleri mağdur olacaktı. Bu sebeple erkekler ailelerini riske sokmamak için, Askere gitmek istememişlerdir…
Askerlik yapmak ve İskân edilmek istemeyen Atmalı Aşireti, göçe karar verir. Göç için kullanılan At ve Develer devlete verildiğinden, Sığırlarla göç etmek zorunda kalmışlardır.
Yazları Malatya, Arapkir, Arguvan ve Doğanşehir’den, Suriye’nin Çit-ü Çimen, Hama ve Humus yöresine göç ederken sığırları yoruldukları için Anadolu’da kalan Atmalı Aşireti’nin bir kısmına “GOVASTİ” denilmiştir.
Van/Gürpınar ilçesinden Bırruki Aşiretine mensup İsmail GÜMÜŞ’e göre; “Atmalı ve Bırruki 12 kardeştir. Göç edemeyip, İnekleri yorularak Anadolu’da kalanlara “GOVASTİ”, İnekleri yorulmadan, Azerbaycan taraflarına göç edenlere “GOGUR veya GOVGUR” demişler.” Gurmançca “GO”, İnek manasına gelir. “VASTİ”, yoruldu manalarına gelir. “GUR”, Kurt manasına gelir. Buna göre “Govasti” İnekleri yorulan, “Gogur” ise İnekleri yorulmayan, tam aksine Yiğit Kurt gibi olan manalarına gelmektedir.
Oğuzlar’da Ordulaşma sisteminde 12 ve 24’lü teşkilatlanma vardır. Kendisi 12 kardeş olan Atmalı’da kendi arasında 12’li sisteme uymuştur. Altı Oymak “Govasti”, Altı Oymak “Govgur”. Veya Altı Oymak “Alevi”, Altı Oymak “Sünni” şeklinde teşkilatlanmasını yapmıştır.
“Govastiler” Güneydoğu Anadolu’da; Pazarcık, Besni, Gölbaşı, Elbistan, İslâhiye yörelerini, İç Anadolu’da; Konya, Ankara/Haymana/Bala, Kırşehir, Sivas/Gürün, Tokat, Yozgat, Doğu Anadolu’da; Ağrı/Patnos, Erzurum, Erzincan, Elazığ, Tunceli, Bitlis, Van/Erciş ve Gürpınar yörelerine dağılmışlar. İslâhiye’ye bağlı Atmalı Köyünde Govastiler oturmaktadırlar. Yazın Halep, Şam, Hama, Humus(Çit-ü Çimen), Beyrut’a göç eden “Govgur”lar, kışa doğru Anadolu’da Arapkir, Doğanşehir, Arguvan, Elbistan, Pazarcık, Besni ve Gölbaşı yörelerine göç ederlerdi. Atmalı Aşiretinin asıl merkezini Malatya, Elbistan, Besni, Gölbaşı ve Pazarcık yöreleri teşkil eder.
Malatya, Pazarcık, İslâhiye Atmalıları’nın dışında, daha sonraları edindiğimiz bilgilere göre, Ağrı/Patnos ve Van/Erciş/Çaldıran/Gürpınar ilçelerindeki Atmalılara ATMAN veya UTMAN dediklerini öğrendik. Muş-Siirt arasında yaşayan Atmalılara ATMANAKİ diyorlar. Urfa/Bozova’da 27 tane ATMAN Köyü vardır. Urfa’da dernek kurmuşlar. Başkanları Aziz BABACAN ile tanıştık. Suruç’a bağlı iki sınır köyün adı ATMANAKİ olarak geçmektedir. İslâhiye bölgesinde 10 kadar Atmalı köyü vardır. Şam’da tamamı Atmalı olan bir mahallenin var olduğunu duyduk. Sivas/Gürün’de Mağıkan Oymağından bir bölüm yaşamaktadır. Konya/Cihanbeyli’de Atmalı, Ankara/Bala ve Haymana, Yozgat, Tokat/Zile, Çiçekdağı’nda Atmalı olarak değil de, “Govasti” olarak biliniyorlar. Irak’ın Zağo bölgesinde Atmalı/Atmi olarak anılıyorlar ve Yezidi olarak yaşayanların varlığını öğrendik. Sadece Gaziantep şehir merkezinde 20 bin dolayında ATMALI yaşadığına göre, saydığımız bölgelerde bir milyon Atmalı olabileceği tahmin edilmektedir.
Atmalı, Sinemilli, Celikanlı, İfrazlı, Çakallı ve Bereketli Aşiretleri, Rişvan’a bağlı kollardır. GOGUR olarak bilinen Celali Aşireti; KHALIKAN ve SAKASUN olarak ikiye ayrılmaktadır. İslâhiye’ye bağlı Atmalı Köyü’nün Gurmança adı KO’LIKON, yani İHTİYARLAR köyüdür. Burada Atmalıların Celalilerle de akrabalığı ortaya çıkmaktadır. Celikanlılar da Celalilere akrabalık çıkarmaktadırlar.
-Atmalı’nın Reis ve Oymakları:
Malatya-Pazarcık bölgesinde yaşayan Atmalı Aşireti’nin Reisliğini, Kızkapanlı Oymağından “KOSAYİ ATMEN”(Atmalı Köse) adında bir kişi yapıyormuş.  Daha sonra Karahasan Oymağından BOZDAĞLARdan sırası ile Karahasan, Mehmet(Kör Mamo) Ağa, İbrahim Ağa, Boz ağa, Asaf Ağa, Süleyman Ağa(Sılsıki Bozağa), Yakup Hamdi Bey(Paşa), Ahmet Bozdağ ve oğlu Ali Bozdağ Reislik yapmışlardır. Pazarcıkta ikamet eden Bozdağlar Ailesi, Aslında Elbistan Karahasanuşağından gelmektedirler. Bundan 550 yıl önce, Maraş bölgesine hakim olan Dulkadıroğullarına karşı Osmanlı’yı destekleyen Atmalı Aşireti’nin Reisi KARAHSAN, bu savaşta iki kardeşini kayıp etmiştir. Daha sonra Atmalı Aşireti, Cumhuriyet’in kuruluşunda Mustafa Kemal ATATÜRK’ün yanında olmuştur. Kısacası hep Devletin yanında olmuş, bölücü hareketlere alet olmamıştır.
Daha sonraları Karahasan’ın torunlarından KÖR MAMO(BOZAĞA) ve oğlu SILIKİ BOZAĞA Atmalı Aşireti’nin Reisliğini yapmıştır. BOZ ABA giydiği için kendisine BOZAĞA demişler. Daha sonraları BOZAĞA, BOZDAĞ olmuş ve Soyadı Kanunu çıkınca BOZDAĞ, Soy Adı olarak alınmıştır. Süleyman Ağa’nın oğlu Yakup Hamdi Bey, ATATÜRK’ün Kurmuş olduğu ilk Meclise Milletvekili olarak çağrılmış, kendisine Paşalık ünvanı verilmiş, sonraları Pazarcık Kaymakamlığı yapmıştır. Demokrat Partiden ikinci defa Milletvekili seçilmiş, Kaymakamlığı bırakmayıp, Meclise gitmeden istifa etmiştir. Oğlu Ahmet BOZDAĞ, yine DP’den iki dönem Milletvekili, üç dönem Pazarcık Belediye Başkanlığı yapmıştır. Ahmet Bey’in oğlu Ali BOZDAĞ, iki dönem Pazarcık Belediye Başkanlığı yapmıştır. Halen Atmalı Aşireti’nin Reisliği BOZDAĞLAR’dadır.
Prf. Mehmet ERÖZ, Atmalı Boyunu 12 Oymağa ayırmaktadır. Atmalı Aşiretine mensup yaşlılar da 12 oymak olduğunu tasdik etmektedirler. 1-Tilkiler(Rıfiyon), 2-Kizirli(Kıziron), 3-Haydarlı(Ğallıkon), 4-Turuşlu(Turuşiyon), 5-Kabalar(Kavon), 6-Mağıkan(Mağıkon), 7-Ketüler(Ko’tiyon), 8-Sadakalar(Sadakon), 9-Kızkapan(Zettıkon), 10-Karalar(Karkon), 11-Ağcalar(O’ğcon), 12-Karahasanuşağı(Hasankon).
Atmalı, Atmi, Atman isimlerinin Türkçe olması gibi, birçok oymağın adı da Türkçedir; Kizir, Ğallık(Ğalil), Haydar, Kaba, Ketü(Kötürüm), Sadaka, Kızkapan, Karalar(Karkon-Kara’dan gelme), Ağca ve Karahasan isimleri hep Türkçedir. Bugon(Deregezenli)- Kaşanlı Karahasanlı’ya bağlı, Kırrıkon(Karalardan), Hortlar(Karalardan), Havesiler(Tilkilidir) ayrı oymaklar olmayıp, bu oymaklara bağlı birer oba gibidirler. Büyüklerimizin anlatımına göre ALĞASİ’ler  Atmalı’dır. Alğasi Oymağına bağlı Kıcan(Kıci), Lordin, Hasanbeg ve Haydarlı(Ğallıko’n) Obaları da gösteriyor ki, Alağasiler de Atmalıdır. Çünkü İslâhiye’nin Atmalı Köyünde Kıci Kabilesi vardır. Pazarcığa bağlı Lordin Köyünde Karahasanuşağından Bozdağlar(Atmalıların Reisleri) oturmaktadırlar. Yine Atmalı Köyünde yaşayan Hasankolar, Hasanbeglerle aynı olmalıdır. Alğasilerden sayılan Haydarlılar, zaten Atmalı’nın 12 oymağından birisinin adıdır.
-Atmalı’da İnanış:
Orta Asya’dan İran’a  “Şamanist” olarak gelen “Rişvan Atmalıları”, İran’da İslam ile tanıştıklarında, hemen kabullenmeleri zaman almıştır. Çünkü 10 bin yıllık eski Dini olan “Şamanizmi” bırakmaları çok zor olmuştur. İlk zamanlar Şamanizm ile İslam’ı birlikte yaşamak istemişler. Ancak Arap Âlimler buna izin vermemişler. Türk Âlimlerden Hacı Bektaş-ı Veli, “Kolaylaştırın, zorlaştırmayın, müjdeleyin, nefret ettirmeyin” Ayetinden hareketle, İslam’a aykırı olmayan “Şaman İnanışlarını” da İslam’la birlikte yaşayabileceklerini açıklayınca, bütün Şaman Türkmenler gibi, Atmalılar da akın akın bu Tarikata gönül vermişler. Mezar Taşlarının dikilmesi, Eşiklikte Atlamanın günah olması, Düğün ve Nişanlarda bir şeylerin içilerek(Şerbet gibi) kutlanması(İçki kansız kurbanlardandır), Şabalama adetleri, Baykuş ve Tavşan’ın uğursuz, Tilki ve Kurt’un uğurlu sayılması, halen aramızda yaşatmış olduğumuz Şamanizm’den kalma inanış ve adetlerdir.
“Ehli Beyt” sevgisini aşılayan Hacı Bektaş-ı Veli’nin, şehirdeki mensuplarına Bektaşi, köydeki mensuplarına Alevi denildi. Bu arada, Hz. Muhammed’in torunlarından İmam-ı Caferi’nin mezhebine tabi oldular. Tarikat ve Tasavvufta Bektaşi, Mezhep’te Caferi olan Atmalılara, Anadolu’da Alevi denildi. Daha sonraları Arap ülkelerine yakın oturan oymaklarda Sünnileşme başladı. Aslında “Sünnilik” diye bir Mezhep veya Tarikat yoktur. Peygamberin sünnetine uyan “Hanefi Mezhebine” gönül verdiler. Hanefilerin de çocuklarının adı Ali, Hasan ve Hüseyin’dir. Onlar da da “Ehli Beyt” sevgisi vardır.
Alevilik, Türk karakterli Tarikatlardandır. Arap karakterli Tarikatların Zikirlerinde Arap Makamları ve Def hâkimdir. Türk Karakterli Tarikatlarda Saz ve Sema, yani Türk makamları hâkimdir. Bu nedenle Aleviliğe, İslam Dairesi içerisinde kalmak kaydı ile, İslam ve Şamanizm’in ortak yorumlanmış şeklidir diyebiliriz. Şamanizm’e inanan Din Adamlarına Kam, Şaman, Şama, Sama denilmektedir. Bu “Şama” ismi, Anadolu’daki Aleviler arasında SAMAH, SEMAH, Mevleviler arsında ise SEMA, Zikir adı olarak yer aldı. Orta Asya’daki Şaman Ayinlerini yöneten Din Adamlarının görevini, Anadolu’da İslam olan Aleviler arasında DEDELER ve BABALAR üstlendi. Anadolu’nun neresinde “DEDE” veya “BABA” ile anılan türbe, ziyaret var ise, orası “Türkmen Alevi’sine” ait kutsal sayılan bir yerdir.
Atmalı’nın Altı Oymağı Alevi, Altı Oymağı Sünni’dir demiştik. Alevi Oymaklar: 1-Tilkiler(Rıfiyon), 2-Ğallıkon(Haydarlı), 3-Turuşlu(Turuşiyon), 4-Ağcalar(Ağciyon), 5-Karalar(Karkon-Havesiler), 6- Kizirli(Kıziron).
Sünni Oymaklar: 1-Kabalar(Kavon), 2-Mağıkan(Mağıkon), 3-Zettıkon(Kızkapanlı), 4-Sadakalar(Sadakon), 5-Karahasanlar(Karahasanuşağı), 6-Ketüler(Kotiyon).
Bu saydığımız oymakların 12’sinin tamamının bir kısmında Sünni, bir kısmında Alevi bulmak mümkündür. Çünkü Atmalının tamamı bir Baba’dan gelme, tamamı akrabadır. Geçmişte kız alıp vermiş, akrabalığı yenilemişler. Mezhep ve Tarikat ise gönül ve İnanç işidir. İnsan Dinini, Mezhebini, Tarikatını seçme özgürlüğüne sahiptir, ancak soyunu seçme özgürlüğüne sahip değildir. Bu İnanış farkları Atmalı Aşiretinin ayrılığına sebep olmamalı, tam aksine bir kültür zenginliği olarak kabul edilmelidir. Çünkü Alevi de, Sünni de İslam Dairesi İçerisindedir. İkisi de Müslüman’dır. Hatta Alevi, “Ehli Beyt’e” sahip çıktığı için, daha çok Müslümanlığı sahiplenmelidir.
-Atmalıda Meşhur Simalar:
Atmalı Aşireti, Milletvekili, Bakan, Başbakan ve Cumhurbaşkanı çıkaran bir Aşirettir.
Bolu Beyi’nin baş belası KÖROĞLU’nu Güreşte yenen, onu suya, çamura tepen KİZİROĞLU MUSTAFA BEY’in KİZİRLİ oymağından olduğu rivayetleri vardır.
Antep Harbinde Şehit olan, Çete Komutanı Mulla Mehmet KARAYILAN’ın da Atmalı’nın Kabalar Oymağından olduğunu biliyoruz. Bir tek Kızı Selvi, Gölbaşı’nın Kösüklü Köyünde yaşamaktadır.
Pazarcık Belediye Başkanı Ali BOZDAĞ’ın İfadesine göre, Cumhurbaşkanlarından Turgut ÖZAL’ın Atmalı olduğunu öğreniyoruz. Yine Ali Bey’in ifadesine göre Osman BÖLÜKBAŞI’nın da Atmalı olduğunu öğreniyoruz. Yine Eski Milli Eğitim Bakanı Metin EMİROĞLU’nun Atmalı olduğunu biliyoruz. Eski CHP Milletvekili İbrahim HORTOĞLU’nun Atmalı’nın Karalar Oymağından olduğunu daha önce yazmıştık.
16.6.2006
-KIZKAPANLI (ZETTIKON)OYMAĞI:
Atmalı Aşiretinin 12 Oymağından birisi olan Kızkapanlılar, daha önceleri ZETTIKON diye anılmakta idiler. İran Horasanı Civarında yaşarken ZEYTİNCİLİKLE uğraştıkları tahmin edilmektedir. Bu nedenle ZEYTİN kökünden gelen ZETTIK adını almışlardır. Daha sonraları bu oymaktan bir genç, bir kız kaçırmış ve KIZKAPANLI  adı ile anılmaya başlanmışlar.
Kızkapanlı oldukça büyük bir Oymaktır. Türkiyenin bir çok yerinde bulunmaktadırlar. Kahramanmaraş/Pazarcık, Ağrı/Patnos, Sivas/Hafik, Edirne/Keşan’da birer Kızkapanlı köyleri vardır. XVI. Yüzyılda, Adana ile Karaman arasında Varsak Uruğuna bağlı oymaklar içinde KIZKAPANLAR DA vardır. Ve “Cemaat-i  Tabi-i Varsak” diye geçer.(1)
-Tarihçesi:
Biz bu araştırmamızda, sadece Kahramanmaraş/Pazarcıktaki  Atmalı olan KIZKAPANLILARLA  görüştük. Görüştüğümüz Kızkapanlılar, Sadaka ve Ketü  Oymaklarının kendilerine çok yakın olduklarını söylemektedirler. Aslında 12 oymağın tamamı akrabadır ve aynı zamanda kardeştir. 1936 Pazarcık doğumlu, şu anda Gaziantep’te ikamet eden Salman Yavuz ATMACA bu konuda; “Bu üç oymak, üç kardeşten türemiştir. Bu kardeşlerin birbirlerinden ayrılmalarıyla, bu üç oymak ortaya çıkmıştır. Kızkapanlı Oymağına adını veren kardeş, bir kız kaçırmıştır. Bu oymak da KIZKAPANLI adını almıştır. Sadaka oymağına adını veren kardeş, Sadaka topladığından, SADAKALAR adını almış, diğer kardeş de çok güldüğünden ve şakacılığı çok fazla olduğundan oymak KETÜ ismini almıştır.” Diyor.
Aslında Kaşgarlı Mahmut bu KETÜ  kelimesinin KÜT, KÖTÜRÜM kelimelerinden geldiğini yazmaktadır. Doğrusu da budur. Aslında Küt ve Kötürüm olan kardeşe KETÜ denilmiştir.
Kızkapanlılar, kendilerinin de Atmalı Aşireti ile beraber Ortaasya’dan Anadolu’ya göç ettiklerini ifade etmektedirler. Ketü ve Sadaka Oymakları ile birlikte Pazarcık yöresine yerleşmişler. Daha önceden  Kızkapanlı Oymağının uzun süre Atmalı Aşiretine Boy Beyliği yaptığını belirtmiştik. Kızkapanlılar’dan en son, KOSAYİ ATMEN, yani ATMALI KÖSE adındaki şahıs Atmalı Aşiretine bir  süre Boy Beyliği yapmıştır. Tahminen bundan 220 yıl önce Kızkapan Oymağının Reisi HAYDIKİ ŞAVE imiş. Bu şahıs, HAYDOLAR Obasına mensuptur. Cumhuriyetin ilanından sonra, ALİ GURURER Muhtarlık yapmıştır. Bu şahsın torunları bugün halen Muhtarlık yapmaktadırlar.
-Obaları:
Dç. Dr. Mehmet ERÖZ, Kızkapanlı Oymağının Sekiz Obası olduğunu söyler(1). Fakat biz yerinde yapmış olduğumuz araştırmalarda, oba sayısının 12 olduğunu görmüş olduk. Bu Obalar şunlardır:
Gözolar, Çopur, Haydolar, Gözlügöl, Arapmolla, Hacı Haydo, Ökkeşli, Körtesür, Tozolar, Hasaraş, Zorba ve  Kötüköy Obaları mevcuttur.
Türkiyenin muhtelif yerlerinde Kötüköy vardır. Kötü ve Çirkin isimleri, fena ruhlardan, ecelin pençesinden kurtarmak için konulurdu. Böylece Kötü kelimesi, şahsın, obanın, oymağın, köyün peşinde söylenince, o içtimai heyetlerde isim olurdu(1).
-Yaylak ve Kışlaklar:
Kızkapanlar, yaylak olarak Elbistan ile Gölbaşı arasındaki Nurhak Dağlarını kullanırlardı. Bu yaylaların tapularının da kendilerinde olduğunu ifade eden Kızkapanlar, tapuları Halep’ten aldıklarını belirtmektedirler. Bugün halen Nuhak, Tahtalı ve Sırıklı Yaylalarına giden Kızkapanlar vardır.

Kaynak:
1-Prf. Dr. Mehmet ERÖZ. Doğu Anadolu’nun Türklüğü-İstanbul.
2-Dr. Mahmut RİVANOĞLU. Saklanan Gerçek. c.2
3-Cevdet TÜRKAY, Osmanlı’da Aşiret. Oymak ve Cemaatler.
4-İbrahim Uçar, Mehmet Demir Atmalı. Atmalı Aşireti.

YorumlarToplam 5 Yorum Yapılmış
·    Ali Karadag / 26-06-2012 21:05pes
yani bizi bir “Ceket” le Turk yaptinizya, helal size, baska birsey denilecek bir durum degil, eminim siz de bu iddiaya inanmiyorsunuz, gorev geregi bunu yazmissiniz, cunku buna kargalar bile guler, inanacak kadar aptal olamazsiniz, ingilizce ile Kurtce`nin de ortak kelimeleri vardir bu durumda biri digerinin mensubumu oluyor, kaldiki sizin iddianizda ki “Ceket”in sessiz harfleri sadece uyuyor, bide “Kurdistan” deyip Turk oymagi diyorsun, sizce bu bir celiski degilmi?
·    salman tengız / 28-05-2012 00:34tıp
kardesım gel tıpımıze bak cinliye benziyorsak haklisiniz.

·    öz atmali / 08-01-2012 20:38özatmali
atmali türk diyen kafayı yemıs sayarım yaww
·    kürt kürdo / 31-01-2011 22:38hepsi yalan
gavesti kelimesi bile kürtçe iken nasıl bu ismi sayılan aşiretler türk oluyormuş…
·    hasan gözen / 26-12-2010 11:11hasan
Olağanüstü olumlu bir çalışma. Bu günlerde bu türden yaklaşımlara milli birlik ve beraberliğimiz açısından şiddetle ihtiyaç var. Tebrik ediyor, devamını diliyorum. Yazıda adı geçen aşiretlerin her bir ferdinin okuması sağlanmalı ve devlet kasasından finanse edilmeli. Atmalı köyünün dağlarında çocukluğu geçmiş biri olarak yazıyorum. Allaha emanet olun…